زنو

یادداشت های مهدی فاتحی درباره هنر ادبیات و سینما

توخولوسکی محبوب من

نگاهی به کتاب"خرده فرمایش های جناب پترپانتر" مجموعه ای از دستنوشته های نصفه و نیمهء کورت توخولسکی

 وقتی کتاب بدی از نویسنده ای که دوستش دارید می خوانید چه حالی پیدا می کنید؟وقتی می بینید کتاب نویسنده محبوبتان تکه پاره شده و هیچ کدام از مشخصه هایی که مثلا" در کتاب اولش دیدید پیدا نمی شود چه؟وقتی یک مترجم خوب نامش را زیر چنین کتابی می گذارد آن وقت چه می کنید؟

وضعیت من بعد از خواندن کتاب" خرده فرمایش های جناب پترپانتر" پر از چنین سوالاتی بود.اولین چیزی که در این کتاب توی ذوق می زند طرح جلد بد و مسخرهء آن است.کتابی که قرار است با نگاه طنزش از جنگ و هنر و نوشتن بگوید با رنگ قرمز تند همراه با نقاشی یک ببر سرخوش به رنگ زرد رنگ آمیزی می شود!طرح جلدی که به کار کتاب های کودک هم نمی آید.نمی دانم کسی که طرح جلد این کتاب را زده یا ناشر محترم اصلا" نگاهی به نوشته های توخولسکی کرده یا نه!ناشری که خودش کتاب"بعضی ها هیچ وقت نمی فهمن" او را چاپ کرده و خواننده هایی مثل من را با چنین طنز پرداز ارزشمندی آشنا کرده است.

در کتاب مذکور نشانی از طنزهای تلخ و شیرین توخولسکی که در کتاب اولش دیدیم نیست و پر است از متن هایی که بیشتر به کار آلمان دههء سی می آید تا امروز!متن های خنثایی که به هر شکل تبدیل به شیر بی یال و دم شده اند.

با وجود ادعای مقدمه نویس کتاب،هیچ کدام از متن های کتاب داستان نیستند(خود نویسنده هم چنین ادعایی ندارد!)علاوه بر آن باید گفت توخولسکی مبارز و انقلابی نبود بلکه فقط یک نوسنده طنز پرداز بود.اصلا" هیچ نویسنده ای مبارز نیست و هیچ متن ادبی ادعای مبارزه ندارد.هیچ کتابی در هیج کجا انقلابی بر پا نمی کند و نخواهد کرد(فکر نمی کنم هیچ کدام از نویسندگان صد سال اخیر به چنین چیزهایی فکر کرده باشند و از کتاب های شان چنین توقعی داشته باشند.)نهایت کاری که یک کتاب می تواند انجام دهد تجربه لذتی است که برای خواننده اش فراهم می آورد حتی اگر این تجربه تلخ باشد.

توخولوسکی در این کتاب همان بلایی به سرش آمده که در کتاب قبلش با طنز تلخش یاد آور شده بود اینکه بعضی ها چقدر مخاطب ها را ساده و احمق می دانند!او معتقد بود که اگر این روند ادامه پیدا کند کم کم همهء حوزه های اندیشه؛کتاب،سینما،تاتر و تلویزیون تبدیل به یک کودکستان بزرگ می شود.

 

 

+ مهدی فاتحی ; ٤:٠٦ ‎ب.ظ ; شنبه ٢ خرداد ۱۳۸۸
    پيام هاي ديگران ()